NVidia’nın yapay zeka çiplerinin ABD’nin ihracat kısıtlamalarına rağmen Çin’e ulaştırılmasıyla ilgili soruşturmalar büyüyor. ABD’li savcıların NVidia çipleri taşıyan yaklaşık 300 milyon dolar değerindeki sunucuları Çin’e kaçırdığı iddia edilen bir kişiyi suçlamasının ardından, bazı hükümet yetkilileri şirketin yasa dışı ticareti önlemek için daha fazlasını yapabileceğini savunuyor.
Sorunun boyutunu gösteren örneklerden biri, ABD’li yetkililerin bu yılın başlarında yayımladığı bir güvenlik görüntüsü oldu. Görüntülerde bir kişinin, NVidia sunucularının üzerindeki seri numarası etiketlerini kırmızı renkli bir saç kurutma makinesi kullanarak söktüğü görülüyordu. Amaç ise yapay zeka çiplerini ihracat kontrollerini aşarak Çin’e ulaştırmaktı.
YAPAY ZEKA ÇİPLERİ İÇİN KAÇAKÇILIK YAPILIYOR
Gelen son haberlere göre yapılan son soruşturmalar, NVidia’nın yapay zeka çiplerini Çin’e yönlendiren daha geniş bir kaçakçılık ağının ortaya çıktığını gösteriyor. ABD’nin ihracat kısıtlamaları nedeniyle bu çiplerin Çin’deki yüksek değerinin, aracıların yasa dışı ticaretten önemli gelir elde etmesini sağladığı belirtiliyor.
NVidia ise ABD’nin ihracat kurallarına uyduğunu ve şirketin kaçakçılığa yardımcı olmakla suçlanmadığını belirtiyor. Buna karşın ABD’li yetkililer ve sektör eleştirmenleri, şirketin müşterileri ve dağıtım kanallarıyla ilgili denetim süreçlerinde bazı boşluklar bulunduğunu ve belirli uyarı işaretlerinin neden fark edilmediğini sorguluyor.
Bu işaretlerden biri, Çin’in komşusu olan Tayland ve Singapur gibi ülkelerin kendi ihtiyaçlarının üzerinde miktarlarda yapay zekâ çipi almaya başlaması. Eski ABD Dışişleri Bakanlığı yapay zekâ politikası yetkilisi Daniel Remler, Güneydoğu Asya’ya gönderilen bu kadar fazla çipin Çin’deki müşterilere hizmet vermeden nasıl kullanılabildiğine ilişkin yeterli bir açıklama alamadığını söyledi.
Bu kapsamda yaklaşık 2.5 milyar dolar değerindeki NVidia sunucularının Tayland’da yapay zekâ altyapısı kurmak amacıyla satıldığı, ancak sunucuların doğrudan Çin’deki son kullanıcılara gönderildiği öne sürülüyor. Komploya dahil olduğu iddia edilen kişiler, denetim ekiplerini yanıltmak için gerçek NVidia ürünlerindeki etiketleri saç kurutma makinesiyle sökerek sahte sunucuların üzerine yapıştırdı.
NVIDIDA, KISITLAMALARIN GEVŞETİLMESİNİ İSTİYOR
NVidia CEO’su Jensen Huang ise uzun süredir Çin’e yönelik ihracat kısıtlamalarının gevşetilmesi için ABD’li yetkililerle görüşüyor. Huang, Trump yönetiminin geçtiğimiz yıl NVidia’nın önceki nesil Hopper H200 hızlandırıcılarının Çin’e satışına izin vermesi konusunda da girişimlerde bulunmuştu.
ABD Kongresi’nde ihracat kontrollerinin daha da sıkılaştırılması konusunda ise henüz geniş bir siyasi destek oluşmuş değil. Ancak bazı senatörler daha sert önlemler alınmasını savunuyor. Senatör Elizabeth Warren da Huang’ı Kongre’de ifade vermeye davet etmişti. Huang’ın daveti kabul etmemesi üzerine Warren, NVidia yöneticisinin başka toplantılara zaman ayırabiliyorsa Kongre’nin sorularını yanıtlamak için de zaman bulması gerektiğini söylemişti.
Yaşanan son gelişmeler, ABD’nin gelişmiş yapay zeka çiplerinin Çin’e ulaşmasını engellemek için uyguladığı ihracat kontrollerinin yalnızca NVidia’nın ürün satışlarıyla sınırlı olmadığını gösteriyor. Çiplerin üçüncü ülkeler üzerinden yeniden yönlendirilmesi, Washington’ın kontrol mekanizmaları açısından yeni bir sorun alanı oluşturuyor.
